Στο ΜΕΡΟΣ ΙΒ΄ του Ν.4635/2019 («Επενδύω στην Ελλάδα και άλλες διατάξεις») με τίτλο «ΕΡΓΑΣΙΑΚΑ ΘΕΜΑΤΑ» (άρθρα 53 επ.) περιλαμβάνονται νέες ρυθμίσεις για εργασιακά θέματα, που αφορούν τόσο στις συλλογικές όσο και στις ατομικές εργασιακές σχέσεις.

Ειδικότερα:

Ø Στο Κεφάλαιο Α΄«ΣΥΛΛΟΓΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ» προβλέπονται τα εξής :

Με το άρθρο 53(«Εξαιρέσεις από την εφαρμογή όρων συλλογικών ρυθμίσεων»), συμπληρώνεται και αναδιαμορφώνεται το άρθρο 3 του Ν. 1876/90 που αφορά τα «Είδη συλλογικών συμβάσεων και την αρμοδιότητα συνάψεώς τους». Ειδικότερα, στην παρ. 3 αναφέρονται τα συνταξιοδοτικά θέματα, τα οποία δεν μπορεί να αποτελέσουν περιεχόμενο συλλογικής συμβάσεως εργασίας, ενώ προστίθεται παρ. 8, βάσει της οποίας στις εθνικές και τοπικές ομοιοεπαγγελματικές και κλαδικές ΣΣΕ μπορεί να θεσπίζονται ειδικοί όροι ή να εξαιρούνται από εφαρμογή συγκεκριμένων όρων εργαζόμενοι που απασχολούνται σε ειδικής κατηγορίας επιχειρήσεις, όπως επιχειρήσεις κοινωνικής οικονομίας, νομικά πρόσωπα μη κερδοσκοπικού σκοπού, καθώς και επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν σοβαρά οικονομικά προβλήματα, όπως επιχειρήσεις που βρίσκονται σε καθεστώς προπτωχευτικής ή παραπτωχευτικής ή πτωχευτικής διαδικασίας ή εξωδικαστικού συμβιβασμού ή εξυγίανσης.

Με το άρθρο 54 («Μητρώο Συνδικαλιστικών Οργανώσεων Εργαζομένων & Οργανώσεων Εργοδοτών»), συμπληρώνεται και αναδιαμορφώνεται το άρθρο 6 του Ν. 1876/90, που αφορά στην «Ικανότητα για σύναψη ΣΣΕ - Νομιμοποίηση εκπροσώπων». Συγκεκριμένα, προστίθενται :

- παρ. 4, η οποία προβλέπει την υποχρέωση όλων των συνδικαλιστικών οργανώσεων των εργαζομένων, των ενώσεων προσώπων εργαζομένων και των οργανώσεων των εργοδοτών και ειδικά αυτών που συνάπτουν συλλογικές συμβάσεις εργασίας ή και ορίζουν εκπροσώπους τους στις διοικήσεις των φορέων που εποπτεύονται από το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, καθώς και στα συλλογικά όργανα αυτού, να εγγράφονται στο Μητρώο Συνδικαλιστικών Οργανώσεων Εργαζομένων και Οργανώσεων Εργοδοτών του Υπουργείου που τηρείται στο πληροφοριακό σύστημα ΕΡΓΑΝΗ του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων. Επίσης, προβλέπεται ότι στο Υπουργείο Εργασίας δημιουργείται Γενικό Μητρώο Συνδικαλιστικών Οργανώσεων Εργαζομένων (ΓΕ.ΜΗ.Σ.Ο.Ε.) και Εργοδοτών (ΓΕ.ΜΗ.Ο.Ε.)

Παρατήρηση : Για τη ρύθμιση όλων των ζητημάτων, σχετικά με τη δημιουργία του Μητρώου Συνδικαλιστικών Οργανώσεων Εργαζομένων και Οργανώσεων Εργοδοτών, τη δημοσιότητα των στοιχείων του και κάθε αναγκαία τεχνική λεπτομέρεια, καθώς και τη χορήγηση πληροφοριών σε σχέση με τα στοιχεία του μητρώου και με την τήρηση της προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, ιδίως σε σχέση με την αντιπροσωπευτικότητα συνδικαλιστικών οργανώσεων εργαζομένων και εργοδοτών, θα εκδοθεί απόφαση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων.

- παρ. 5, η οποία προβλέπει ότι οι αποφάσεις των γενικών συνελεύσεων και λοιπών οργάνων διοικήσεως των Συνδικαλιστικών Οργανώσεων, συμπεριλαμβανομένων των αποφάσεων περί κηρύξεως απεργίας, λαμβάνονται με ψηφοφορία, η οποία μπορεί να διεξάγεται και με ηλεκτρονική ψήφο.

Με το άρθρο 55 («Συρροή συλλογικών ρυθμίσεων») συμπληρώνεται το άρθρο 10 του Ν. 1876/90, που αφορά στη συρροή συλλογικών συμβάσεων. Συγκεκριμένα, συμπληρώνεται η παρ. 2 με διάταξη που αφορά επιχειρήσεις, οι οποίες αντιμετωπίζουν σοβαρά οικονομικά προβλήματα κλπ., για τις οποίες, κατ’ εξαίρεση του κανόνος, υπερισχύει η επιχειρησιακή ΣΣΕ έναντι της κλαδικής. Προβλέπεται η έκδοση αποφάσεων που θα καθορίζουν ειδικά για κάθε επιχείρηση που εξαιρείται, ό,τι σχετικό με το θέμα, ιδίως για την προστασία των θέσεων εργασίας. Επίσης, στην παρ. 3 ορίζεται ότι η τοπική ομοιοεπαγγελματική ή κλαδική ΣΣΕ υπερισχύει έναντι αντίστοιχης εθνικής ομοιοεπαγγελματικής ή κλαδικής ΣΣΕ.

Με το άρθρο 56 («Επέκταση συλλογικών ρυθμίσεων») συμπληρώνεται το άρθρο 11 του Ν. 1876/90 «Προσχώρηση και επέκταση εφαρμογής». Παραμένουν ως έχουν οι διατάξεις περί προσχωρήσεως, ενώ καθίστανται αυστηρότερες οι διατάξεις της παρ. 2 για την κήρυξη των ΣΣΕ-ΔΑ ως υποχρεωτικών. Ορίζεται ρητά η ημερομηνία ενάρξεως και λήξεως της ισχύος της αποφάσεως περί κηρύξεως υποχρεωτικής. Προβλέπεται και η δυνατότητα εξαιρέσεως επιχειρήσεων και πάλι, με ειδική υπουργική απόφαση.

Με το άρθρο 57 («Επίλυση συλλογικών διαφορών με διαιτησία»), αντικαθίστανται διατάξεις (παρ. 1 και 2) και επαναδιαμορφώνεται το άρθρο 16 του Ν. 1876/90, που αφορά την «Διαιτησία», ενώ τίθενται σημαντικοί περιορισμοί στο δικαίωμα μονομερούς προσφυγής στην διαιτησία.

Ø Στο Κεφάλαιο Β΄ «ΑΤΟΜΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ» περιλαμβάνονται τα εξής:

Με το άρθρο 58 («Καθυστέρηση δεδουλευμένων αποδοχών»), τροποποιείται το τρίτο εδάφιο του άρθρου 7 του Ν.2112/20, όπως είχε διαμορφωθεί με το άρθρο 56 του Ν. 4487/17 και αναδιαμορφώνεται όλο το άρθρο 7 του Ν. 2112/20, που αφορά τη «Μονομερή βλαπτική μεταβολή». Συγκεκριμένα, με τη διάταξη του νέου Νόμου προβλέπεται ότι «θεωρείται μονομερής βλαπτική μεταβολή των όρων εργασίας η πέραν των δύο (2) μηνών καθυστέρηση καταβολής των δεδουλευμένων αποδοχών του εργαζομένου από τον εργοδότη, ανεξαρτήτως της αιτίας της καθυστέρησης».

Παρατήρηση : Η καθυστέρηση της καταβολής των αποδοχών πέραν των 2 μηνών (ως βλαπτική μεταβολή, κατά την ανωτέρω διάταξη) δεν συνιστά από μόνη της καταγγελία της συμβάσεως. Απλώς, παρέχει το δικαίωμα στον μισθωτό να θεωρήσει την καθυστέρηση αυτή (ως βλαπτική μεταβολή των όρων της ατομικής σύμβασης εργασίας του) ως καταγγελία της σύμβασης εργασίας.

Με το άρθρο 59 («Μέτρα για την προστασία εργαζομένων μερικής απασχόλησης»), αντικαθίσταται η παρ. 11 του άρθρου 38 του Ν. 1892/90 (ήδη παρ. 11 του άρθρου 2 του Ν. 3846/10) και επαναδιαμορφώνεται όλο το άρθρο 38 (δηλαδή, το άρθρο 2 του Ν. 3846/10, όπως είχε τροποποιηθεί με το άρθρο 17 του Ν.3899/10 και με το άρθρο 50 του Ν. 4611/19). Συγκεκριμένα, στην παρ. 11 ορίζεται ότι για εργασία πέρα της συμφωνηθείσης, οφείλεται το ωρομίσθιο προσαυξημένο κατά 12% για κάθε επί πλέον ώρα εργασίας. Επίσης, ορίζεται ότι δεν υπάρχει δυνατότητα απασχολήσεως πέρα του πλήρους ημερησίου ωραρίου του συγκρίσιμου εργαζομένου, δηλαδή, κατά κανόνα, πέρα των 8 ωρών επί πενθημέρου ή των 6,66 ωρών επί εξαημέρου.

Με το άρθρο 60 («Αναβάθμιση του ρόλου του πληροφοριακού συστήματος ΕΡΓΑΝΗ στην καταγραφή της εργασίας και της παροχής υπηρεσιών»), ορίζεται ότι αναγγέλλονται στο ΕΡΓΑΝΗ και οι συμβάσεις ανεξαρτήτων υπηρεσιών που παρέχονται σε έως δύο εργοδότες - πελάτες, εξομοιούμενες προφανώς με συμβάσεις εργασίας, κατ’ ανάλογη εφαρμογή της ρυθμίσεως της παρ. 9 του άρθρου 39 του Ν.4387/16, κατά την οποία οι περιπτώσεις αυτές υπόκεινται στις εισφορές του άρθρου 38, δηλαδή των απασχολουμένων με εξαρτημένη εργασία. Ορίζεται επίσης, ότι πρέπει να γίνεται αναγγελία και για όσους αμείβονται με εργόσημο.

Παρατήρηση : Για την εφαρμογή της ανωτέρω διάταξης θα ακολουθήσει Υπουργική Απόφαση, που θα εξειδικεύει τις τεχνικές λεπτομέρειες εφαρμογής της.

Με το άρθρο 63 («Παράταση ισχύος της από 28.3.2018 ΕΓΣΣΕ»), ορίζεται ότι η ισχύς της ΕΓΣΣΕ (αυτή έληγε, με την υποχρεωτική εξάμηνη παράτασή της, την 30.6.2019) παρατείνεται μέχρι της συνάψεως νέας ΕΓΣΣΕ, άλλως μέχρι 31.12.2019.

Παρατήρηση : Η ΕΓΣΣΕ δεν περιέχει μισθολογικούς όρους (ούτε μισθούς - ημερομίσθια, ούτε τριετίες, ούτε επίδομα γάμου). Η παράταση αφορά μόνο σε θεσμικούς όρους.

Ø Στο ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ΄ «ΜΕΤΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΑΔΗΛΩΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ» περιλαμβάνονται τα εξής :

Με το άρθρο 65 («Διοικητικές κυρώσεις για αδήλωτη εργασία»), αναδιαμορφώνεται το άρθρο 5 του Ν. 4554/2018. Αυτό που θα πρέπει να επισημανθεί είναι ότι με τη διάταξη του νέου Νόμου, καταργείται ο καταλογισμός τρίμηνης αναδρομικής ασφάλισης για τον «αδήλωτο» εργαζόμενο.

Με το άρθρο 66 («Δικαίωμα και προϋποθέσεις έκπτωσης»), αναδιαμορφώνεται το άρθρο 6 του Ν. 4554/18. Συγκεκριμένα, αντικαθίστανται οι παρ. 1 και 2 του άρθρου 6 Ν.4554/2018 ως εξής : «Αν, εντός δέκα (10) εργάσιμων ημερών από την ημέρα του ελέγχου, ο εργοδότης προβεί στην πρόσληψη του εργαζομένου ή των εργαζομένων που διαπιστώθηκαν, ως αδήλωτοι, με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας πλήρους απασχόλησης διάρκειας τουλάχιστον δώδεκα (12) μηνών, το πρόστιμο της παραγράφου 1 του άρθρου 5 ορίζεται στο ποσό των δύο χιλιάδων (2.000) ευρώ.2. Ειδικά στις περιπτώσεις εποχικών εργασιών, όπως αυτές ορίζονται στο τρίτο εδάφιο της περίπτωσης β` της παραγράφου 2 του άρθρου 4 του ν. 1545/1985 (Α` 91), το πρόστιμο της παραγράφου 1 του άρθρου 5 ορίζεται στο ποσό των πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ, σε περίπτωση πρόσληψης με σύμβαση εργασίας πλήρους απασχόλησης διάρκειας, τουλάχιστον τριών(3) μηνών. Εφόσον ο χρόνος λειτουργίας της εποχικής επιχείρησης ή εκμετάλλευσης δεν επαρκεί για τη συμπλήρωση του ελάχιστου απαιτούμενου χρόνου απασχόλησης(τρίμηνο), ο εργοδότης υποχρεούται να συμπληρώσει τον υπόλοιπο χρόνο του τριμήνου, κατά την επόμενη περίοδο λειτουργίας. Διατάξεις της κείμενης νομοθεσίας περί υποχρέωσης επαναπρόσληψης εργαζομένων εποχικών επιχειρήσεων δεν θίγονται».

Παρατήρηση : Υπό την προϊσχύουσα μορφή του άρθρου, ο εργοδότης που επιθυμούσε να προσλάβει τον «αδήλωτο» εργαζόμενο, προκειμένου να τύχει έκπτωσης από το πρόστιμο, είχε περισσότερες «επιλογές», ως προς τη διάρκεια της σύμβασης που θα σύναπτε, με αντίστοιχες μειώσεις του σχετικού προστίμου.

Με το άρθρο 67 («Καταβολή προστίμου και μητρώο παραβατών για την αδήλωτη εργασία»,) προστίθεται παράγραφος δύο (2) και αναδιαμορφώνεται το άρθρο 7 του Ν. 4554/18 σύμφωνα με την οποία στο ηλεκτρονικό πληροφοριακό σύστημα «ΕΡΓΑΝΗ» του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων δημιουργείται "Μητρώο Παραβατών για την Αδήλωτη Εργασία”, στο οποίο θα καταχωρούνται οι επιχειρήσεις, εκμεταλλεύσεις και γενικώς οι εργοδότες, φυσικά και νομικά πρόσωπα, στους οποίους επιβάλλονται κυρώσεις για απασχόληση εργαζομένων με αδήλωτη εργασία. Οι επιχειρήσεις και εργοδότες που έχουν παραβατική συμπεριφορά θα αποκλείονται από ευμενείς ασφαλιστικές ρυθμίσεις. Οι υπηρεσίες του ΣΕΠΕ και του ΕΦΚΑ είναι αρμόδιες για την τήρηση και άμεση ενημέρωση του μητρώου».

Με το άρθρο 68 («Εξουσιοδοτικές διατάξεις- έναρξη ισχύος») αναδιαμορφώνεται το άρθρο 8 του Ν. 4554/18 και προβλέπεται η έκδοση σχετικής απόφασης του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών υποθέσεων, για τη ρύθμιση των όλων των θεμάτων σχετικά με τις νέες ρυθμίσεις για την αδήλωτη εργασία.

Ø Εκτός των ανωτέρω ρυθμίσεων που αφορούν στα εργασιακά θέματα, επισημαίονται και οι ρυθμίσεις των άρθρων 69 και 147.

Με το άρθρο 69 («Ρύθμιση για την ΑΠΔ»), προβλέπεται ότι «Σε βάρος των εργοδοτών που ασφαλίζουν προσωπικό μέσω Α.Π.Δ. χωρίς να καταβάλουν τις τρέχουσες μηνιαίες ασφαλιστικές εισφορές το ΚΕΑΟ δύναται, εκτός των μέτρων αναγκαστικής είσπραξης που προβλέπονται από τον ΚΕΔΕ, να αναστέλλεται για τον εργοδότη η χρήση των ηλεκτρονικών υπηρεσιών του ΕΦΚΑ για την υποβολή Α.Π.Δ.».

Με το άρθρο 147 προστίθεται περίπτωση (ιε) στην παράγραφο 1 του άρθρου 7 του β.δ. 748/1966 σχετικά με τις επιχειρήσεις που κατ’ εξαίρεση επιτρέπεται να λειτουργούν σε ημέρα Κυριακής και αργιών, προβλέποντας ότι εντάσσονται και τα κέντρα διανομής εμπορευμάτων προς καταστήματα λιανικής πωλήσεως (logistics).

Τάσος Ταρπινίδης

Δικηγόρος

Labor Law 4635/2019 - Significant Changes to Labor Provisions